haalt talent boven water

Frans Sandbergen

Frans Sandbergen

Website URL: http://www.hetwil.nl
donderdag, 13 februari 2014 11:01

Meesterschap en gildedenken

Duurzaam leiderschap huist in elk van ons. Het bevindt zich net onder de oppervlakte van ons dagelijks doen en denken – daarom zien we het meestal net niet. Wat vraagt het van ons als nieuwe leiders om onze organisaties weer in te richten als gilden: huizen waar mensen van elkaar leren wat ze nooit uit boeken en opleidingen kunnen krijgen?

In het najaar van 2013 organiseerde Henk ten Horn (Hay Group) een goedbezocht seminar over duurzaamheid in leiderschap. Een uitgelezen gezelschap van directieleden, ondernemers, bestuurders en consultants heeft zich gebogen over de vragen: wat is duurzaam leiderschap, hoever zijn we ermee en wat heeft het nodig om verder ontwikkeld te raken?

Naast een plenair gedeelte dat de eerste relevante onderzoeksresultaten van Nijenrode belichtte, mocht ik één van de workshops verzorgen. Rond het thema Meesterschap en Gildedenken kwam een klein gelegenheidsgilde samen om kennis en ervaring op te doen over het aan het licht brengen van verborgen meesterschap in de mensen met wie we samen onze organisatie vormen.

Het woord ‘uitgelezen’ kreeg er in dit verband natuurlijk wel een bijzondere betekenis bij. Kunnen we ons inmiddels niet de vraag stellen: en wat zou er gebeuren als we ‘ns stopten met ‘lezen’, dat wil zeggen met het overmatig raadplegen van externe kennisbronnen? Wat gaat er mis als we ophouden ‘objectieve kennis’ als voorwaarde voor handelen te stellen en beginnen met het ‘lezen’ van onszelf en de mensen met wie we samenwerken?

Dat is precies wat we in de workshop hebben gedaan. We zijn niet aan een academische discussie begonnen, maar hebben in de eerste plaats onze verwonderingen en inspiraties over het thema meesterschap en gilde met elkaar gedeeld. Er blijkt veel te delen op dit vlak. Opvallend groot is het algemeen besef van de noodzaak om met veel meer originaliteit en ‘eigen wijsheid’ organisaties te verrijken. En daarmee weer huizen te vormen waar we trots op zijn, omdat ze zo’n wezenlijk deel van ons leven zijn.

Enkele dagen geleden stond ik op de hoek van de Gildekamersstraat in Antwerpen, van waaruit je de Grote Markt oploopt. Het oog in oog staan met zelfs maar enkele van de oude gildehuizen brengt al in contact met de trots die mensen aan hun professie ontleenden, maar ook aan het huis dat ze ermee vormden. Vaak een verband en verbond voor het leven, waar meesterschap gekweekt werd om de wereld in te trekken.

In onze workshop konden we het natuurlijk niet bij de met de mond beleden inspiratie houden. We zijn aan een gilde-activiteit bij uitstek begonnen: het daadwerkelijk ‘lezen’ van wat elk van ons in het leven (een ander woord voor ‘werk’) te betekenen heeft. We hebben ons daarmee ook mogen oefenen in wat het vraagt om oog en oor te krijgen voor iemands wezenlijke bijdrage.

Hoe treffend was het om aan de deelnemers van deze gilde-activiteit te merken hoe dichtbij hun verborgen (ambachtelijke) kracht ligt. De kenmerken van deze ontdekking zijn onmiskenbaar: blijheid en plezier, ontroering en… een beginnend besef van eigen gedachtengoed op het vlak van het eigen tot nu toe goeddeels verborgen ambacht.

Algemeen inzicht van deze samenkomst: veel organisaties zijn er aan toe zich weer ontvankelijk te maken voor de verdieping van echte professies. Er is groot werk te doen op dit vlak. Bent u er aan toe om hieraan deel te nemen? 

Meer informatie? Bel met Frans Sandbergen, 06-55334876 of kijk op deze site


Enkele dagen voor het bereiken van haar vijfenzeventigste verjaardag kondigde Koningin Beatrix haar troonsafstand aan. Hoewel onze vorstin reeds tien jaar de officiële pensioengerechtigde leeftijd voorbij was, kwam dit bericht voor velen toch als een echte verrassing. De grote golf van waardering die te horen is uit vrijwel alle delen van de Nederlandse bevolking onderstreept dit eens te meer. 

Blijvend fris

Die waardering laat nog meer zien: onze scheidende koningin toont zich met haar aanwezigheid en gedrag een overtuigend vertegenwoordiger van het blijvend fris-principe. Het is het principe dat je ziet werken bij mensen die het wezenlijke werk dat ze te doen hebben ontdekken in hun functie. De kenmerken: ogenschijnlijke eenvoud, sprankeling, betrokken ontvankelijkheid en het doorgeven van bemoediging en inspiratie.

Je kunt dit fenomeen ook aanduiden als het samenvallen van de uiterlijke en de innerlijke professie. De uiterlijke professie is eenvoudigweg de extern gedefinieerde rol (koningin); de innerlijke professie verwijst naar datgene waar iemand zich van binnenuit aan toewijdt. Hier taal aan geven luistert nauw en is veel lastiger – kijk maar naar het zoeken naar woorden van de meeste geïnterviewden. Toch ligt hier de sleutel tot wat iemand betekent en nog te betekenen heeft.

De verbondenheid met deze innerlijke professie geldt het eerder genoemde blijvend fris-principe. Iemand wezenlijke werk (innerlijke professie) gaat ook niet met pensioen. Uiterlijk misschien wel. Zo lijkt het ook met onze koningin. Maar schijn bedriegt, ook hier. Zij zal ongetwijfeld doorgaan met haar werken, al zal het neerleggen van haar ambt haar nog meer vrijheid geven in de keuze op welke vragen zij wil bijdragen aan antwoorden.

Gaat u nog met pensioen?

Ter gelegenheid van de a.s. feestelijkheden stel ik voor als (kostenloos!) nationaal cadeau een nieuw begrip te introduceren in de Nederlandse taal, geheel geïnspireerd op alles wat koningin Beatrix heeft gegeven. Het woord is antwoordelijkheid. Als definitie kan gelden: welke vragen in de samenleving trek ik mij dusdanig aan, dat ik het antwoord wil zijn?

Hoe is het gesteld met uw en mijn antwoordelijkheid? Wat wil er bepaald niet met pensioen gaan in ons? De noodzaak om ons met deze vragen bezig te houden groeit, zeker nu de pensioengerechtigde leeftijd stijgt. Organisaties en individuele medewerkers hebben werk te verrichten waar het gaat om het leren zien en inzetten van de onvervalste kwaliteiten.

De EU bevordert sinds 2012 de solidariteit tussen de generaties en de blijvende inzetbaarheid van ouderen. Hier ligt een opdracht in besloten die mogelijk leidt tot een herinvoeren van een aantal vruchtbare gildeprincipes. Wil het blijvend fris-principe blijven optreden, dan is antwoordelijkheid een spannend vereiste. Het kan de vraag ‘gaat u nog met pensioen?’ tot een zowel hilarische als bloedserieuze maken.

Meer informatie? Bel met Frans Sandbergen, 06-55334876 of kijk op www.hetwil.nl


Hetwil blog

« juli 2019 »
ma di wo do vrij za zo
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31